Nieuws

Fotocollectie Oudewater volledig toegankelijk

Het RHC heeft de afgelopen maanden hard gewerkt aan het beschrijven van ongeveer 1.500 foto’s, ansichtkaarten en prenten met afbeeldingen van Oudewater, Hekendorp, Papekop en Snelrewaard. Hierdoor is de toegankelijkheid van deze unieke collectie flink verbeterd. Bezoekers van het RHC kunnen nu eenvoudig de collectie raadplegen op straat, object of gebeurtenis. 

o0458.jpgDe collectie geeft een prachtig beeld van de geschiedenis van Oudewater en omstreken vanaf ongeveer 1880 tot het einde van de 20e eeuw. Enkele juweeltjes zijn bijvoorbeeld de bouw van de watertoren, de opening van de kaasmarkt op het gasplein en de aanleg van de eerste waterleiding. Zoeken op straatnaam levert vaak een mooi beeld op van de veranderingen die in loop van de tijd hebben plaats gevonden.

Geïnteresseerden in Oudewater en omgeving kunnen inmiddels ook thuis achter de computer genieten van deze collectie. Het RHC heeft 500 afbeeldingen gedigitaliseerd en de beschrijvingen daarbij zijn volledig doorzoekbaar op de website.

Nu nog meer kranten op de site!

Op de website van het RHC zijn nu nog meer kranten te raadplegen. De aanvullingen betreffen jaargangen van de Woerdense Courant (1966-1985), het Reeuwijksch Weekblad (1940-1950) en de Nieuwe Reeuwijkse Courant (1952-1968). Hiermee is het grootste deel van de krantencollectie van het RHC online in te zien. De kranten op de website bestrijken nu de periode 1925-1985.  Zij vormen daarmee een prachtige bron voor de - recentere - geschiedenis van de wijde omgeving, te meer omdat de kranten volledig doorzoekbaar zijn.

Het verspreidingsgebied van de kranten wisselt per periode. In het algemeen omvat het de plaatsen Barwoutswaarder, Harmelen, Hekendorp, Kamerik, Langeruigeweide, Linschoten, Montfoort, Nieuwerbrug, Papekop, Reeuwijk, Rietveld, Sluipwijk, Waarder, Woerden en Zegveld. Voor de Tweede Wereldoorlog  werden ook plaatselijke berichten uit Bodegraven, Lopik, Oudewater, Reeuwijk en Snelrewaard in de Woerdense kranten vermeld.    

Website RHC is fors uitgebreid

Per 1 april heeft het RHC de website verbeterd en fors uitgebreid. Vanaf de homepage is de website nu integraal doorzoekbaar. De bezoeker wordt zo geleid naar bijvoorbeeld de Foto's, Kranten en niet te vergeten de Indexen, die nu zijn aangevuld met bevolkingsregisters uit 1850-1880 van de gemeenten in het werkgebied. Doordat de website inmiddels een groot aantal indexen op de site heeft staan, werd het ook noodzakelijk de zoekfunctionaliteit te verbeteren. Nieuw op de site zijn onder meer de Bibliotheek en de inventarissen die bij het Archievenoverzicht zijn geplaatst.

raad_harmelen.jpgEen unieke uitbreiding van de site vormen de zogenaamde Streekgenoten. Het RHC lanceert hierin een groep bekende of minder bekende inwoners. Op dit moment zijn de gemeentebestuurders uit de periode 1851-1941 vermeld. Dit betekent dat er per gemeentebestuurder - we spreken hier nu al over meer dan 1300 gemeenteraadsleden in de voormalige gemeenten van het werkgebied - beknopte informatie is te vinden over zijn geboorte, beroep, overlijden, bestuursfuncties en andere bijzonderheden. Als er een portret voorhanden was, is dat hieraan toegevoegd. Het unieke is dat vervolgens de bezoekers van de website hieraan hun kennis en verhalen over de genoemde persoon kunnen toevoegen., al dan niet vergezeld van foto's. Na de gemeentebestuurders volgen spoedig de bestuursleden van polders en waterschappen. Streekgenoten zal in de verdere toekomst uitgebreid worden met nog andere groepen. De bedoeling is om zo mede met hulp van de bezoekers van de site een uitgebreide bron van informatie te creëren over markante inwoners van de streek.

Het RHC werkt hard aan het verder "vullen" van de website. Dat geldt niet alleen voor Streekgenoten, maar ook voor het aanvullen van de gegevens in de Bibliotheek, Lokale historie en Foto's. Voorts zal het zoeken op jaar bij de Indexen mogelijk worden gemaakt. Hoewel er dus nog verder aan de site gewerkt moet worden, is het RHC trots op het resultaat dat nu al gepresenteerd kan worden. Hopelijk weten velen die geinteresseerd zijn in de geschiedenis van onze streek de (vernieuwde) website te vinden.

Archief gemeente IJsselstein geïnventariseerd

De Gemeente IJsselstein heeft enkele archieven laten bewerken, die van belang zijn voor de 20e eeuwse geschiedenis van de stad. Het gaat onder meer om het archief van de gemeente uit de periode 1943-1979. Belangstellenden kunnen het archief raadplegen via het Regionaal Historisch Centrum Rijnstreek en Lopikerwaard, waarbij de gemeente IJsselstein sinds vorig jaar is aangesloten. 
De archieven hebben een omvang van circa 86 meter. Naast het archief van de gemeente zijn de archieven beschreven van de gemeentebedrijven (1911-1994) en van de schoolartsendienst district IJsselstein (1943-1988). De werkzaamheden zijn uitgevoerd door archiefburo Voorzee bv uit Oisterwijk.

De archieven weerspiegelen de grote veranderingen die IJsselstein na de Tweede Wereldoorlog heeft ondergaan. De bevolking groeide van 5.036 inwoners in 1943 naar 16.383 inwoners in 1979, meer dan een verdrievoudiging. Overigens zou dit bevolkingstal zich daarna tot in het begin van de 21ste eeuw weer verdubbelen. Van een in zichzelf besloten stadje werd IJsselstein een open gemeente, opgenomen in regionale samenwerkingsverbanden, met een aanzienlijke hoeveelheid in- en uitgaand verkeer. De forse groei van de bevolking betekende ook weer behoefte aan meer voorzieningen, zoals scholen, zwembad,  een nieuwe brandweerkazerne, een winkelcentrum buiten de oude stad (Clinckhoeff) en een stadskantoor aan de Planetenbaan.  ijsselstein, gas- en waterleidingbedrijf 1911.jpg

De genoemde archieven van de gemeentebedrijven hebben betrekking op onder andere het gas- en waterbedrijf, woningbedrijf en de dienst gemeentewerken. Hierin zijn de oudste stukken afkomstig uit 1911 die gaan over de bouw van een gasfabriek en watertoren met directeurswoning aan het Hooglandse Jaagpad.

Met behulp van de nieuwe archiefinventarissen kan de historisch onderzoeker gemakkelijk zijn weg vinden in het archief. Sommige stukken zijn met het oog op de privacybescherming nog niet openbaar, maar het overgrote deel van het archief is voor iedereen te raadplegen. Voor dit archief geldt dat voor inzage vooraf een afspraak moet worden gemaakt met het RHC.

Digitalisering fotocollectie

Er zijn in december drieduizend afbeeldingen uit onze fotocollectie geselecteerd, die in de loop dit jaar worden toegevoegd aan de foto's die nu al via onze website zijn in te zien. Dit betekent dat het niet mogelijk is deze prenten, ansichtkaarten en foto's op te vragen of te laten reproduceren. Nadat de hiertoe geselecteerde  afbeeldingen zijn gescand en beschreven, zijn zij weer beschikbaar voor het publiek.

De archiefstukken van Montfoort en van diverse waterschappen die eerder in dit bericht genoemd stonden, omdat zij gerestaureerd werden zijn terug en weer te raadplegen.  

 

Artikel over archieven IJsselstein

hkij.jpg"IJsselsteinse archieven bij het Regionaal Historisch Centrum Rijnstreek en Lopikerwaard"  luidt de titel van een artikel in het pas verschenen blad van de Historische Kring IJsselstein (nr 122/sept.2008). Rob Alkemade en Wolter van de Wetering, beiden werkzaam bij het RHC, behandelen hierin de plaatselijke archieven van IJsselstein.

Opgesomd gaat het om de doop-, trouw- en begraafboeken, de burgelijke stand; archieven van gemeentelijke organen (het stadsarchief gaat terug tot 1447); de oud-rechterlijke en waterschapsarchieven. Het artikel wijst de bezoeker op zaken die in deze specifieke archieven gevonden kunnen worden en de mate waarin het archief ontsloten is. Genoemde archieven van IJsselstein worden beheerd door het RHC. Omdat nog niet alle archieven naar Woerden zijn verhuisd, is het raadzaam even te bellen. Ook in het archievenoverzicht op deze website is aangegeven of het nodig is voor inzage van een archief een afspraak te maken.

Sommige archieven van IJsselstein berusten elders en vallen buiten het beheer door het RHC. De auteurs noemen onder andere de archieven van de Baronie, het kantongerecht en de Nicolaasparochie, die Het Utrechts Archief in beheer heeft. 

De kleine geschiedenis van het Groene Hart

boekje1.jpgHet RHC Rijnstreek en Lopikerwaard verleent medewerking aan de publicatie van een historische reeks De kleine geschiedenis van het Groene Hart. Op 29 oktober overhandigde de bekende acteur Bram van der Vlugt het eerste exemplaar aan de in Woerden woonachtige minister Gerda Verburg. De serie wordt uitgegeven door Waanders Uitgevers.

De reeks vertelt het verhaal van het gebied rond Woerden, Alphen en Gouda. Vele onderwerpen uit de streekgeschiedenis worden beschreven. Streekarchivaris Rob Alkemade is een van de auteurs.  Hij schrijft over "dorpsdokters en armenzorg" (deel 9) en "huizen en hun bewoners" (deel 11). Bovendien worden in de gehele serie veel foto's gepubliceerd, die onder meer afkomstig zijn uit de collectie van het RHC. 

 

Schoolproject over Tweede Wereldoorlog

Op 12 en 13 november brengen leerlingen van de 3e klas gymnasium van het Minkema College te Woerden een bezoek aan het RHC. Het bezoek maakt onderdeel uit van het project "Woerden in de Tweede Wereldoorlog", dat jaren geleden met het Erfgoedhuis Utrecht is opgezet. Sindsdien draait het project met succes en komen ieder jaar klassen van de Minkema en soms ook van de Kalsbeek plaatselijke gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog onderzoeken. Zij doen dit zo veel mogelijk aan de hand van vantevoren geselecteerde originele archiefbescheiden. Hiermee worden  in groepjes vragen beantwoord over onderwerpen zoals het dagelijks leven in 1940-1945, het verzet en de jodenvervolging. Tot besluit krijgen de middelbare scholieren een rondleiding door de archiefbewaarplaats van het RHC. Hiermee weten zij het RHC hopelijk ook in de toekomst te vinden, als zij in een ander verband op zoek ("moeten") gaan naar informatie over de historie van de eigen woonomgeving.  

"Ga met de burggraaf van Montfoort op ontdekkingstocht!"

burggraaf.jpg Op woensdag 10 september heeft burgemeester Jansen van Montfoort de officiële opening verricht van de Monumentenroute Montfoort. Bij monumentale panden in de historische binnenstad van Montfoort zijn ANWB-bordjes geplaatst met informatie over de bouw en de geschiedenis van het monument. Voorts is een fraaie brochure "Monumentenwandeling Montfoort" uitgebracht, waarin bezoekers als het ware bij de hand worden genomen door de burggraaf van Montfoort die hen trots alle mooie plekjes van "zijn" stad laat zien. De gids is via het VVV verkrijgbaar.

Het RHC Rijnstreek en Lopikerwaard heeft gezorgd voor de teksten van zowel de brochure als alle informatiebordjes. De Monumentenroute Montfoort is een project van de Gemeente Montfoort in samenwerking met het V.V.V., de Stichting Behoud Monumenten in Montfoort en Linschoten, en het R.H.C. Aanleiding voor het project was de zogenaamde Visie Binnenstad 2030.

 

  

Archieven Lopikerwaard vanuit Het Utrechts Archief overgebracht

Het Utrechts Archief heeft diverse historisch waardevolle archieven van Lopik, Oudewater en IJsselstein overgedragen aan het RHC in Woerden. Het betreffen onder meer de notariële  en de zognaamde oud-rechterlijke archieven en daarnaast de doop-, trouw- en begraafboeken van vóór de invoering van de burgerlijke stand.

Onder de genoemde oud-rechtelijke archieven worden de archieven verstaan van de stadsgerechten Oudewater en IJsselstein en de archieven van de gerechten onder de huidige gemeenten Lopik en Oudewater. Veel van deze archieven gaan terug tot de 16e of 17e eeuw. Hierin is een schat aan informatie te vinden over de bewoners van de Lopikerwaard. In de archieven van de gerechten bevinden zich bijvoorbeeld stukken over verkopingen van onroerend goed, voogdijstellingen voor wezen en voor het plaatselijke gerecht gevoerde boetstraffelijke processen. Het notarieel archief is afkomstig van de notarissen van Cabauw, Hoenkoop, Lopik, Oudewater, IJsselstein en Zevender. De bovengenoemde doop-, trouw- en begraafboeken vormen een belangrijke bron voor stamboomonderzoek. Tot slot zijn ook het archief van de weeskamer IJsselstein en de registers van eigendomsovergangen van Lopik en Oudewater overgedragen aan het RHC. Alle archieven die vanuit Utrecht zijn overgekomen, staan vermeld in het archievenoverzicht op deze site.

Voor de bezoekers op de studiezaal van het RHC zijn de archieven in principe al per direct in te zien. In een enkel geval is een archief nog niet voorzien van de bijbehorende (nadere) toegang, maar dat zal binnenkort verholpen zijn.