Nieuws

Inventaris Waterschap Houten 1668-1969

Het oud-archief van het waterschap Houten is geinventariseerd. Het eigenlijke archief begint in 1863, maar in de inventaris zijn ook de archiefbescheiden van de rechtsvoorgangers opgenomen. Het waterschap Houten besloeg grofweg het grondgebied van de gelijknamige houten.jpggemeente, zoals die in 1858 was ontstaan door samenvoeging van Houten, Oudwulven en Schonauwen. In de loop der tijd zijn de grenzen van het waterschap Houten gewijzigd, voor het laatst in 1966 toen 100 hectare werd ontpolderd in verband met de ontwikkeling van de Utrechtse wijk Lunetten. Ook andere ontwikkelingen, zoals de aanleg van het Amsterdam-Rijnkanaal en de uitbreiding van de kern Houten, hadden hun weerslag op het waterschap. Een en ander is nu gemakkelijk na te gaan in het waterschapsarchief, dankzij de "Inventaris van het archief van Waterschap Houten en zijn rechtsvoorgangers, (1550) 1668-1969". De inleiding beschrijft de beknopte geschiedenis en geeft een overzicht van het bestuur en personeel in de periode 1864-1969.

Korte tijd na de opheffing werd Houten ondergebracht in Waterschap Kromme Rijn, inmiddels onderdeel van Hoogheemraadschap De Stchtse Rijnlanden.

(2 oktober 2013) 

 

"Terug in de tijd met Opa": twee films over Linschoten en Montfoort

  film.jpg

Het RHC heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan twee films over de geschiedenis van Linschoten en Montfoort. In beide films vertelt een opa aan zijn kleindochter over de plaatselijke historie. Het script kwam in nauwe samenwerking met het RHC tot stand. De initiatiefnemer, de Stichting Open Monumentendag Montfoort Linschoten" hoopt hiermee op de scholen meer bekendheid te geven aan de plaatselijke geschiedenis. De film prikkelt leerkrachten en scholieren om bepaalde aspecten nader uit te zoeken. In sneltreinvaart gaat de film van Montfoort in op de geschiedenis van de burggraven, kerk en commanderij en het leven in het stadje aan de IJssel. In de film van Linschoten is er onder meer aandacht voor het Huis te Linschoten, de vier kastelen uit de middeleeuwen, de kerken en het vervoer over weg en water.

Zolang de voorraad strekt zijn de films in Linschoten en Montfoort te koop bij de plaatselijke Wereldwinkel. Over enige tijd is de film gratis te downloaden via de landelijke website van de Open Monumentendag. 

(26 juni 2013) 

 

Inventaris Waterschap Heeswijk (bij Montfoort)

Heeswijk ligt net buiten de stad Montfoort. Het is waarschijnlijk een van de oudste ontginningen in de Lopikerwaard. De vroegste geschiedenis is zoals altijd in nevelen gehuld, maar bekend is dat lang geleden de afwatering via Willeskop liep. Vanaf 1485 profiteerde het waterschap van de molens die Willeskop en Blokland hadden opgericht. In de 17e eeuw verandert dat. Heeswijk krijgt een 'eigen' windbemaling, getrapt, door twee molens. Vanzelfsprekend ging ook Heeswijk mee in alle ontwikkelingen: in 1879 kwam er een stoomgemaal, dat in de loop der tijd werd aangepast.

Hoe het bestuur van dit waterschap door de eeuwen heen heeft gezorgd voor de waterhuishouding, zodat het land goed bewerkt kon worden en het goed wonen was in Heeswijk, is opgetekend in het archief. Dat archief loopt terug tot 1618 en eindigt in 1973, toen de kleine waterschappen werden opgeheven. Dit archief is nu geïnventariseerd.

De inventaris bevat naast de beschrijving van het archief een beknopte inleiding over de geschiedenis en een overzicht van de bestuursleden en functionarissen, die tussen 1818 en 1973 in dienst van de polder waren. De inventaris is te raadplegen op de studiezaal, waar ook het archief vervolgens kan worden ingezien. In de loop van dit jaar komt de inventaris bovendien via de website beschikbaar.

(4 juni 2013)

 

Nieuwe indexen op de site

stadhuis_woerden.jpgOp de website zijn wederom nieuwe indexen geplaatst. Het gaat om nadere toegangen op zeer diverse bronnen, afkomstig uit archieven van instellingen uit het hele werkgebied van het RHC. Voor een groot deel betreffen het indexen op historische bronnen, waarvan al eerder maar dan van andere plaatsen informatie op onze website stond: akten van indemniteit, notariële akten, bevolkingsregisters en raadsnotulen. Meer in het oog springen dan ook nu de indexen op registers uit het Weeskamerarchief van Montfoort (1541-1680) en transportakten van Hoenkoop (1727-1811). Maar de meest opvallende archiefstukken die in deze ronde zijn geindiceerd betreffen de resoluties van de stad Woerden (1655-1752). De in de resoluties genoemde personen komen in zeer verschillende hoedanigheden voor in de stukken : van dronkenlap tot eerzaam lid van de vroedschap. De indexen helpen onze bezoekers soms zeer verrassende vondsten te doen.

Hieronder volgt een overzicht van de nieuw bijgeplaatste indexen:

Akten van indemniteit:

  • Barwoutswaarder en Bekenes, 1739-1742, 1784-1794
  • Jaarsveld, 1720-1821
  • Kamerik, 1738-1820
  • Lange Ruige Weide, 1766-1806
  • Oudewater, 1743-1832
  • Sluipwijk, 1757, 1797
  • Waarder, 1725-1811
  • Zegveld, 1703-1810

 Weeskamer

  • Montfoort, 1541-1680 

Transportakten

  • Hoenkoop (Dijkveld en Rateles), 1727-1811

Raadsnotulen

  •  Harmelen, 1967-1969

Resoluties

  • Woerden, 1655-1752

Notariële akten

  • Woerden, 1829-1834, 1901-1910

Bevolkingsregisters

  • Willige Langerak, 1880-1942

(14 mei 2013)

 

Cartons muurschilderingen Montfoort

In het nieuwste nummer van het blad Heemtijdinghen (mrt) staat een artikel over de verdwenen muurschilderingen in de rooms-katholieke kerk van Montfoort. Aanleiding is het feit dat het RHC de cartons of ontwerptekeningen hiervan heeft laten scannen. Het raadplegen van de originelen was mede door het uitzonderlijk grote formaat vrijwel niet mogelijk zonder de stukken te beschadigen. De tekeningen bevinden zich in het parochiearchief van Montfoort, dat het RHC in bewaring heeft. De tekeningen zijn van de hand van Nicolaas Poland (1862-1949), kunstschilder te Utrecht. Hij kreeg in 1924 opdracht van het kerkbestuur om muurschilderingen aan te brengen in de nieuw gebouwde parochiekerk te Montfoort. Na het scannen van de tekeningen zijn de onderdelen digitaal aan elkaar 'geplakt', zodat er een beter beeld ontstaat van het geheel. Centraal staat het thema van de Triomf van Christus. De muurschilderingen zijn inmiddels uit de kerk verdwenen. De cartons die het RHC beheert zijn via deze website te zien, onder de "foto's en kaarten". (zoekwoord: "Poland")

(29 maart 2013)

 

Inventaris polderarchieven Haastrecht

De archieven van de polders onder Haastrecht zijn voorzien van een inventaris. Het betreft de polderarchieven van:

  • haastrecht2.jpgRozendaal, 1650-1973
  • Honaard, 1559-1973
  • Groot-Keulevaart, 1486-1973
  • Klein-Keulevaart, 1604-1973
  • Galgoort, 1618-1973
  • Snelrewaard of Honaard-Buitendijks, 1618-1973

De inventaris is voorzien van een uitgebreide en lezenswaardige inleiding met de poldergeschiedenis. Hierin richt de auteur, W.R.C. Alkemade, zich vooral op de bemaling en de bestuursinrichting. Daarnaast bevat de inventaris overzichten van de in de archieven genoemde bestuursleden van de polders, die terugvoeren tot 1637. Genoemde polders vielen vanouds onder het toezicht van het Hoogheemraadschap van de Krimpenerwaard, maar werden bij opheffing in 1974 ondergebracht binnen het Waterschap Lopikerwaard.

In de nabije toekomst zal ook deze inventaris via het Archievenoverzicht op deze website te raadplegen zijn. 

(1 februari 2013)

 

Stadsarchief Oudewater 1454-1813

oud_inventaris_rhc-2.jpgMet over enkele jaren het 750-jarig bestaan van de Stad Oudewater in zicht, presenteert het RHC een inventaris van het oude stadsarchief. De burgemeester van Oudewater, Pieter Verhoeve, kreeg het eerste exemplaar uitgereikt door streekarchivaris Frank van Rooijen. Verhoeve, zelf geschiedkundige, toonde zich verheugd met het overzicht: "Oudewater heeft een boeiende en lange geschiedenis. Dit is belangrijk voor ons nageslacht." De uitreiking vond plaats op 6 november in het Stadhuis van Oudewater.

Het archief van de stad Oudewater gaat terug tot 1454. De stukken behoren tot het gedeelte van de archieven, die de brand van het stadhuis hebben overleefd. Het archief herbergt onder meer stukken over de inkwartiering van garnizoensoldaten, een eeuwenoud poorterboek en namenlijsten van de uitkeringsgerechtigden na de Oudewaterse Moord in 1575. 

De inventaris is vervaardigd door Janneke van der Klis, archivist bij het RHC. Als eindjaar voor de inventaris is 1813 aangehouden, toen de Bataafsche overheid van de stad verdween en de gemeente Oudewater ontstond. Het archief van deze aansluitende periode was al eerder geïnventariseerd. De streekarchivaris sprak bij de presentatie de hoop uit dat velen met behulp van de inventaris hun weg weten te vinden in het archief. Vanzelfsprekend is de inventaris nu al in te zien op de studiezaal. Over enige tijd zal dat ook het geval zijn op deze website.

(7 november 2012)

 

Nieuwe indexen: akten van indemniteit en Weeskamer

Er zijn weer nieuwe indexen op de website geplaatst. Het betreft toegangen op heel verschillende archiefbronnen: een weeskamerarchief. notariële akten, bevolkingsregisters en akten van indemniteit.

De indexen op de akten van indemniteit zijn gemaakt in het kader van het lopende project van het RHC om dit type bron beter onder de aandacht te brengen. Voor stamboomonderzoekers geven de akten inzicht in de verhuizingen van voorouders in de periode dat er nog geen gemeentelijke bevolkingsregisters waren. De aanvulling van nu betreft de akten van indemniteit van:

  • Cabauw, 1724-1809
  • Hoenkoop, 1754-1795
  • Jaarsveld, 1694-1806
  • Linschoten, 1725-1807
  • Reeuwijk, 1734-1753, 1796
  • Snelrewaard, 1771-1794
  • Willige Langerak, 1705-1819
  • Woerden, 1700-1752
  • IJsselstein, 1751-1811
  • Zevender, 1716-1804

 Voorts is een toegang van de Weeskamer van Montfoort op de site geplaatst. Dit is een zeer oud archief:

  • Weeskamer Montfoort, 1417-1796

 De nieuwe aanvulling op de indexen wordt compleet gemaakt met:

  • Notarieel archief Woerden, 1827-1828, 1886-1900
  • Bevolkingsregister Kamerik, 1880-1899

(31 oktober 2012)

 

Streekgenoten uit Reeuwijk

brack.jpgOp deze website staan onder "Streekgenoten" inwoners van het werkgebied van het RHC, die in het verleden een bestuursfunctie hebben bekleed bij gemeente of waterschap. Bezoekers van onze website zijn van harte uitgenodigd om de aangereikte gegevens aan te vullen. Dat kunt u op eenvoudige wijze zelf doen. Soms ontbreken basisgegevens, maar het mooiste zijn foto's en misschien zelfs anekdotes over de desbetreffende "streekgenoot".

Onlangs zijn er op de website nieuwe "Streekgenoten" bijgeplaatst. Het gaat om personen die een functie hadden bij de polders Reeuwijk en Middelburg. Meestal betreft het de functie van heemraad of poldermeester, zoals de bestuursleden van resp. Reeuwijk en Middelburg werden genoemd. De periode die hierbij gehanteerd is van 1868 (de reglementering van de polder) tot 1978 (opheffing).

Waterstaatkundig vallen beide voormalige polders overigens nu onder Rijnland en dus niet onder het bij het RHC aangesloten Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Daarmee worden de polderarchieven in dit geval niet door het RHC beheerd.

  Foto: F.H.B. Brack, burgemeester van Reeuwijk, was in de periode 1868-1917 tevens voorzitter en secretaris van de polder Reeuwijk.

 

   (24 oktober 2012)

 

 

Archief in restauratie

Vandaag zijn er diverse archiefstukken naar het restauratie-atelier gebracht om te worden geconserveerd en gerestaureerd. De stukken zijn afkomstig uit enkele waterschapsarchieven en het oud-rechterlijk archief van Montfoort en Harmelen. Deze stukken zijn tijdelijk niet te raadplegen:

M 017  Oud-rechterlijk archief stad Montfoort (incl. Weeskamer): inv. 118, 120 en 122 (ged.) {NB 17-12-2012 retour en weer ter inzage]

W230  Oud-rechterlijk archief Reijerscop-Creuningen (Harmelen): inv. 1788 [NB  17-12-2012 retour en weer ter inzage]

H 028  Archief Waterschap Bijleveld: inv. 351

H053: Archief Waterschap Vleutense Wetering: inv. 541-2

H094  Archief Groot-Waterschap van Woerden:

  • E-6-32 en  E-6-34;
  • E-7-4t/m8, 10, 13, 14, 16, 17, 19 en 20;
  • V 9 en 13a;
  • W 0a, 8, 9 en 10
  • X 4
  • BB 1, 6b en 7a
  • HH 1
  • II nr. 1,2, 3 en 3a
  • LL nr 1, 2, 3 en 11
  • MM nr 5, 7, 11, 22 en 30