Gemeentewapen

Bodegraven: gemeentewapen

Het wapen van de voormalige gemeente Bodegraven is bevestigd bij besluit van de Hoge Raad van Adel van 24 juli 1816. Het wordt daabij omschreven als zijnde "van lazuur, beladen met twee spaden geplaatst en sautoir, in het midden een hoed, alles van goud".

Het gemeentewapen van Bodegraven is een zogenaamd "sprekend wapen": de naam van de gemeente is in het wapen tot uitdrukking gekomen. Volgens de overlevering zou er ooit een bode van de Franse koning in Bodegraven zijn overleden en begraven. De hoed in het wapen verwijst naar de bode, de spaden vanzelfsprekend naar het begraven. Met dit verhaal werd zowel de naam als het wapen van Bodegraven verklaard. Het verhaal uit de overlevering dient echter met een stevige korrel zout worden genomen.

De oudste afbeelding van het wapen dateert uit 1675 en bevindt zich in het houtsnijwerk van de kansel van de Dorpskerk in Bodegraven. Het dorpsbestuur maakte vanaf 1783 gebruik van een zegel met daarop het huidige wapen, waarbij het uiterlijk van de hoed (van de bode) kon verschillen en naar het heersende modebeeld was uitgebeeld. Over de kleuren gaven de beschikbare afbeeldingen geen uitsluitsel. Dit kwam vaker voor. De Hoge Raad voorzag hierin door te bepalen dat alle wapens waarvan de kleuren niet bekend waren, dezelfde kleuren zouden krijgen als het toen nog nieuwe rijkswapen. Ook Bodegraven kreeg dus een blauw veld met figuren, ofwel de hoed en de twee spaden, van goud. Opgemerkt wordt nog dat de wapenbeschrijving de kroon en twee lauwertakken niet noemt.

Wapen onthulling 11-9-2013 295x295Na de gemeentelijke herindeling, waarbij per 1 januari 2011 de nieuwe gemeente Bodegraven-Reeuwijk ontstond, werd al snel gedacht aan een nieuw gemeentewapen. De gemeenteraad besloot op 30 januari 2013 daartoe een officieel verzoek in te dienen bij de Koningin. Bij Koninklijk Besluit van 14 maart 2013, no. 13.000207, werd aan deze wens van de raad gehoor gegeven. Het nieuwe wapen is als volgt beschreven: "Boven in azuur afgebeeld de twee schuingekruiste spaden met daaroverheen een hoed op goud. Onder een gouden reeënkop en –hals op een rode achtergrond. Het wapen heeft een kroon met drie bladeren en twee parels." Het oude wapen van Bodegraven kwam in het nieuwe wapen dus terug, alleen de kleuren zijn omgewisseld.

Literatuur
  • Nico Plomp, "Het wapen van Bodegraven" in: Boreft in vroeger tijd: grepen uit de historische ontwikkeling van Bodegraven (s.l., 1967), pp 51-56.